Uitleg fijnstof en stikstofdioxide
Bron: Fijnstof | Atlas Leefomgeving
Fijnstof
Wat is fijnstof?
Fijnstof bestaat uit heel kleine deeltjes in de lucht. U kunt ze meestal niet zien, maar u ademt ze wel in. Fijnstof is ongezond voor iedereen.
Waar komt fijnstof vandaan?
Fijnstof komt door dingen die mensen doen, maar ook uit de natuur (natuurlijke bronnen). Belangrijke bronnen zijn:
- Verkeer, zoals auto’s en bussen
- Houtstook, zoals open haarden en houtkachels
- Industrie en bedrijven, fabrieken en andere bedrijven die stoffen uitstoten in de lucht.
- Landbouw, bijvoorbeeld stof en ammoniak
- Natuurlijk fijnstof, zoals opwaaiend zand, een bosbrand of zeezout.
Hoe wordt fijnstof ingedeeld?
Fijnstof wordt ingedeeld op grootte van de deeltjes, niet op wat het precies is. We gebruiken hiervoor de afkorting PM. Dat betekent Particulate Matter (vaste deeltjes). Hoe kleiner de deeltjes, hoe dieper ze in uw longen kunnen komen.
- PM10: deeltjes kleiner dan 10 micrometer
- PM2,5: deeltjes kleiner dan 2,5 micrometer
Hoe meten we fijnstof?
We meten fijnstof in microgram per kubieke meter lucht (µg/m³). Dat betekent: Hoe zwaar zijn alle deeltjes samen, die in een grote ‘doos’ vol lucht zitten.
Hoe hoger het getal, hoe meer fijnstof er in de lucht zit.
Is fijnstof ongezond?
Ja. Fijnstof kan uw longen prikkelen. U kunt last krijgen van hoesten, benauwdheid of geïrriteerde ogen. Mensen met astma of andere longziekten kunnen extra klachten krijgen. Fijnstof kan ook slecht zijn voor het hart en de bloedvaten.
Neemt fijnstof af?
Ja. In Nederland is de hoeveelheid fijnstof de afgelopen jaren duidelijk gedaald. Dat komt doordat:
- Auto’s schoner worden
- Er meer elektrisch vervoer is
- Industrie en landbouw minder uitstoten
Toch is fijnstof nog steeds ongezond, ook in kleine hoeveelheden. Daarom blijven we meten.
Wat zijn de belangrijkste bronnen van fijnstof in Nijmegen?
Het RIVM maakt elk jaar berekeningen om te kijken waar de vervuilde lucht vandaan komt. In Nijmegen zijn de belangrijkste bronnen
| Fijnstof PM10 | Fijnstof PM2,5 | Stikstofdioxide | |
| 1 | Consumenten | Consumenten | Wegverkeer |
| 2 | Wegverkeer | Industrie | Binnenvaart |
| 3 | Industrie | Binnenvaart | Industrie |
Hierbij staat consumenten voor de volgende bronnen die door Nederlandse inwoners worden uitgestoten. De bronnen zijn genoemd op uitstootvolgorde met getallen uit 2023: sfeerverwarming/houtstook (13.88 ton), vuurwerk (7.64 ton), woningbrand (4.85 ton) en roken (3.88 ton).
Stikstofdioxide
Wat is stikstofdioxide?
Stikstofdioxide (NO₂) is een gas dat in de lucht komt door verbranding. U kunt het niet zien of ruiken. Het ontstaat vooral bij verkeer, binnenvaart (boten), bouwmachines, industrie en huishoudens (huizen).
Waar komt NO₂ vooral vandaan?
De belangrijkste bronnen zijn:
- Auto’s, bussen en vrachtwagens, vooral op drukke wegen.
- Binnenvaart, het vervoer per boot. Dit kunnen spullen of mensen zijn. Deze boten varen over rivieren, kanalen en andere binnenlandse waterwegen.
- Bouwmachines, machines die worden gebruikt op bouwplaatsen zoals graafmachines en hijskranen.
- Industrie en bedrijven, fabrieken en andere bedrijven die stoffen uitstoten in de lucht.
- Huishoudens, huizen waar mensen wonen. Uitstoot komt bijvoorbeeld door houtstook en het verbranden van aardgas voor huisverwarming, eten koken en water verwarmen.
Waarom is NO₂ ongezond?
Als u stikstofdioxide inademt, kan het uw longen prikkelen. U kunt last krijgen van:
- hoesten
- benauwdheid
- geïrriteerde luchtwegen
Kinderen, ouderen en mensen met astma of andere longziekten zijn extra gevoelig. NO₂ kan ook klachten aan hart en bloedvaten verergeren.
Neemt NO₂ af?
Ja. De hoeveelheid stikstofdioxide in Nederland is de afgelopen jaren duidelijk gedaald. Dat komt doordat:
- Auto’s schoner worden
- Er meer elektrisch vervoer is
- Industrie en energiebedrijven minder uitstoten
Toch blijft het belangrijk om NO₂ te meten, omdat het nog steeds invloed heeft op de gezondheid.
Waarom meten we NO₂?
Door NO₂ te meten zien we waar de lucht schoner of minder schoon is. Met deze informatie kan de gemeente beter bepalen waar maatregelen nodig zijn om de luchtkwaliteit te verbeteren.